---
title: "Quotation म्हणजे काय: कोटेशन (दरपत्रक) फॉरमॅट, GST सह"
canonical: https://luckpanda.app/mr/templates/quotation-format
language: mr
updated: 2026-10-09
content: full
---

# कोटेशन (दरपत्रक) फॉरमॅट

**Quotation चा मराठी अर्थ काय? कोटेशन फॉरमॅटमध्ये काय असावे?** व्यवसायात quotation चा मराठी अर्थ **दरपत्रक**: ठराविक माल किंवा सेवा या दराने, या अटींवर, इतक्या दिवसांत पुरवू, असा विक्रेत्याने दिलेला लेखी प्रस्ताव. चांगल्या कोटेशनमध्ये दोन्ही पक्षांचे नाव आणि GSTIN, कोटेशन क्रमांक, तारीख, प्रत्येक वस्तूचा HSN किंवा SAC, नग, दर, GST, एकूण रक्कम आणि वैधता, पेमेंट, डिलिव्हरी व वाहतुकीच्या अटी असतात. कोटेशनवर GST भरावा लागत नाही.

- पुस्तक किंवा भाषणातील उद्धृत वाक्य या अर्थाने quotation म्हणजे अवतरण; तो वेगळा अर्थ आहे.
- खरेदीदाराने ते स्वीकारल्यावर (सहसा खरेदी आदेशाने) ते करार बनते.
- 15 किंवा 30 दिवसांची वैधता जुन्या दराने ऑर्डर येण्यापासून वाचवते.
- ऑर्डर आल्यावर कर इनव्हॉइस त्याच ओळी पुन्हा वापरते.

Free online tool: https://luckpanda.app/mr/templates/quotation-format (create on screen, no account needed).

## कोटेशन (दरपत्रक) म्हणजे काय

खरेदीदाराच्या चौकशीला (enquiry) किंवा कोटेशनच्या विनंतीला (RFQ) उत्तर म्हणून विक्रेता जो दर देतो, ते कोटेशन. तुम्ही काय पुरवणार, कोणत्या दराने, कोणत्या करासह, कोणत्या अटींवर आणि हा दर किती दिवस टिकेल, हे ते सांगते. खरेदीदाराने ते स्वीकारल्यावर, सहसा त्याचा उल्लेख करून खरेदी आदेश (PO) पाठवल्यावर, कोटेशनमधील दर आणि अटी करार बनतात.

### Quotation meaning in Marathi: दोन अर्थ

इंग्रजी quotation शब्दाचे दोन अर्थ आहेत. पुस्तक, लेख किंवा भाषणातून घेतलेले वाक्य म्हणजे **अवतरण** (quotation marks म्हणजे अवतरण चिन्हे). व्यवसायात दर सांगणारा दस्तऐवज म्हणजे **दरपत्रक**. दुकानांत आणि कार्यालयांत मात्र बहुतेक वेळा "कोटेशन" किंवा थोडक्यात "कोट" असेच म्हणतात. सरकारी खरेदीत मोहोरबंद (सील केलेल्या) दरपत्रकाला **निविदा** (टेंडर) म्हणतात.

भारतीय व्यवहारात कोटेशन हा शब्द अनेक प्रकारच्या दस्तऐवजांसाठी वापरला जातो:

| प्रकार | अर्थ | कुठे वापरतात |
| --- | --- | --- |
| दर कोटेशन (Price quotation) | ठराविक नगांसाठी निश्चित दर | बहुतेक पुरवठा ऑर्डर: फर्निचर, यंत्रसामग्री, IT हार्डवेअर |
| रेट कोटेशन (Rate quotation) | नग निश्चित न करता ठराविक कालावधीसाठी प्रति-युनिट दर | उपभोग्य वस्तू, प्रति किमी वाहतूक, प्रति दिवस मजुरी यांचे रेट कॉन्ट्रॅक्ट |
| निविदा (टेंडर) कोटेशन | खरेदीदाराच्या नमुन्यात मोहोरबंद, इतरांसोबत एकत्र उघडली जाणारी औपचारिक बोली | सरकारी आणि मोठ्या कंपन्यांची खरेदी; सर्वात कमी वैध बोली "L1" |
| बजेटरी किंवा रेफरन्स कोटेशन | नियोजन, बँक कर्ज किंवा मंजुरीसाठी अंदाजे दर | बँक कर्ज, भांडवली खर्चाची मंजुरी; हा पक्का प्रस्ताव नाही हे स्पष्ट लिहा |
| अंदाजपत्रक (एस्टिमेट) | अंतिम खर्च कामावर अवलंबून असेल तेव्हा सर्वोत्तम अंदाज | दुरुस्ती, बांधकाम; पाहा [estimate format](https://luckpanda.app/templates/estimate-format) |

कोटेशन हा कर दस्तऐवज नाही. त्यावर GST देयता नसते, ते GSTR-1 मध्ये जात नाही आणि हिशोबात विक्री म्हणून नोंदले जात नाही. तरीही ते जपून ठेवा: काय ठरले होते याचा तोच पुरावा असतो.

## हा कोटेशन फॉरमॅट कसा भरावा

1. **तुमचा व्यवसाय** नमुन्याऐवजी तुमच्या व्यवसायाचे नाव, पत्ता आणि GSTIN लिहा.
2. खरेदीदार जोडा, नोंदणीकृत असल्यास GSTIN सह. त्याचे पहिले दोन अंक GST, CGST + SGST म्हणून दिसेल की IGST म्हणून हे ठरवतात.
3. **वस्तू** प्रत्येक वस्तूसाठी एक ओळ: तपशिलात HSN किंवा SAC कोड, नग, युनिट आणि दर. तुम्ही टाइप करताच कर आणि एकूण बदलतात.
4. **GST दर** प्रत्येक ओळीसाठी GST दर निवडा (GST 2.0 नंतर बहुतेक वस्तूंसाठी 5%, 18% किंवा 40%; करमुक्त वस्तूंसाठी 0%).
5. **अटी** वैधता, पेमेंट, डिलिव्हरी, वाहतूक आणि वॉरंटी terms बॉक्समध्ये लिहा, आणि खरेदीदाराच्या चौकशीचा संदर्भ द्या.
6. **जतन करा आणि पाठवा** ड्राफ्ट मोफत जतन करा. क्रमांक देण्यासाठी, पाठवण्यासाठी आणि ऑर्डर आल्यावर इनव्हॉइसमध्ये रूपांतर करण्यासाठी साइन इन करा; जारी करणे आणि पाठवण्यासाठी Sales मॉड्यूल लागते.

## GST सह कोटेशन फॉरमॅट: काय कुठे

![Sahyadri Steel Fabricators, पुणे यांनी Konkan Logistics, ठाणे यांना दिलेले GST कोटेशन QT/2026-27/031: 40 स्टील स्टोरेज रॅक आणि वाहतूक खर्च, CGST आणि SGST प्रत्येकी 9%, प्रत्येक भागावर क्रमांक.](https://luckpanda.app/img/guide/mr--quotation-format--quotation-annotated.svg)

*वरील एडिटरमधील उदाहरण, पूर्ण कोटेशन म्हणून काढलेले. क्रमांक प्रत्येक भाग कशासाठी आहे ते दाखवतात; आकडे खालील उदाहरणाशी जुळतात.*

1. **Quotation** (कोटेशन) हा शब्द, म्हणजे कोणी याला इनव्हॉइस समजणार नाही.
2. **कोटेशन क्रमांक** त्याच्या स्वतःच्या मालिकेतून (QT/…), इनव्हॉइस मालिकेतून नाही.
3. **वैधतेची तारीख**: त्यानंतर दर बदलता येतात.
4. खरेदीदाराच्या चौकशीचा किंवा RFQ क्रमांकाचा **संदर्भ**.
5. तुमचे नाव, पत्ता आणि **GSTIN**.
6. खरेदीदार, नोंदणीकृत असल्यास **GSTIN** सह (CGST + SGST की IGST हे तेच ठरवते).
7. प्रत्येक ओळीवर **HSN किंवा SAC**, इनव्हॉइसवर येणारेच कोड.
8. **GST दाखवलेला, आकारलेला नाही**: राज्यांतर्गत CGST + SGST, आंतरराज्य IGST.
9. **अटी**: वैधता, पेमेंट, डिलिव्हरी, वाहतूक, वॉरंटी.
10. अधिकृत व्यक्तीची **स्वाक्षरी**.

| भाग | काय लिहावे | टीप |
| --- | --- | --- |
| शीर्षक | "Quotation" (कोटेशन), कोटेशन क्रमांक, तारीख | QT/2026-27/031 सारखी मालिका ठेवली तर कोटेशन ऑर्डरशी जोडता येते |
| विक्रेता | व्यवसायाचे नाव, पत्ता, GSTIN, फोन, ई-मेल | GST नोंदणीवरील कायदेशीर नाव |
| खरेदीदार | नाव, पत्ता, नोंदणीकृत असल्यास GSTIN, संपर्क व्यक्ती | PO जुळावा म्हणून त्यांच्या RFQ मधून जसेच्या तसे घ्या |
| संदर्भ | त्यांच्या चौकशीचा किंवा RFQ चा क्रमांक आणि तारीख | खरेदी विभाग कोटेशन RFQ शी जुळवतो |
| वस्तू | तपशील, HSN/SAC, नग, युनिट, दर, सूट, करपात्र मूल्य | मेक, मॉडेल, आकार, ग्रेड लिहा; अस्पष्ट तपशील वादाला कारण ठरतो |
| कर | प्रत्येक वस्तूचा GST दर; CGST + SGST किंवा IGST | व्यावसायिक खरेदीदाराला ITC मोजण्यासाठी हे विभाजन लागते |
| एकूण | करपात्र मूल्य, GST, एकूण रक्कम, अक्षरी रक्कम | वाहतूक आणि इन्स्टॉलेशन समाविष्ट आहे का ते सांगा |
| अटी | वैधता, पेमेंट, डिलिव्हरी, वाहतूक, वॉरंटी, कर | खालील नमुना अटी पाहा |
| स्वाक्षरी | नाव, पद, स्वाक्षरी किंवा कंपनीचा शिक्का | निविदांमध्ये काही खरेदीदार सही नसलेले कोटेशन नाकारतात |

## उदाहरण: GST सह कोटेशन

पुण्याचे Sahyadri Steel Fabricators ठाण्याच्या Konkan Logistics ला 40 हेवी-ड्यूटी रॅक प्रत्येकी ₹6,250 दराने आणि ₹8,000 वाहतूक खर्चासह कोटेशन देतात. मालासोबत आकारलेला वाहतूक खर्च संयुक्त पुरवठ्याचा (composite supply) भाग असतो, म्हणून त्यालाही रॅकचाच 18% दर लागतो. दोन्ही GSTIN 27 (महाराष्ट्र) ने सुरू होतात, म्हणून GST, CGST आणि SGST मध्ये विभागला जातो.

**कोटेशन QT/2026-27/031 (राज्यांतर्गत: CGST + SGST)**

| तपशील | नग | दर | करपात्र मूल्य | कर |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| हेवी-ड्यूटी स्टील स्टोरेज रॅक, 5 कप्पे, 2000 x 900 x 450 mm | 40 | ₹6,250.00 | ₹2,50,000.00 | ₹45,000.00 |
| भिवंडी गोदामापर्यंत वाहतूक खर्च | 1 | ₹8,000.00 | ₹8,000.00 | ₹1,440.00 |
| करपात्र मूल्य |  |  | ₹2,58,000.00 |  |
| CGST 9% |  |  |  | ₹23,220.00 |
| SGST 9% |  |  |  | ₹23,220.00 |
| एकूण |  |  |  | ₹3,04,440.00 |

हेच रॅक अहमदाबादच्या खरेदीदाराला (GSTIN 24, गुजरात) दिले, तर करपात्र मूल्य आणि एकूण रक्कम बदलत नाही; फक्त कराचा भाग CGST आणि SGST ऐवजी 18% IGST होतो:

**तेच कोटेशन गुजरातच्या खरेदीदाराला (आंतरराज्य: IGST)**

| तपशील | नग | दर | करपात्र मूल्य | कर |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| हेवी-ड्यूटी स्टील स्टोरेज रॅक, 5 कप्पे, 2000 x 900 x 450 mm | 40 | ₹6,250.00 | ₹2,50,000.00 | ₹45,000.00 |
| भिवंडी गोदामापर्यंत वाहतूक खर्च | 1 | ₹8,000.00 | ₹8,000.00 | ₹1,440.00 |
| करपात्र मूल्य |  |  | ₹2,58,000.00 |  |
| IGST 18% |  |  |  | ₹46,440.00 |
| एकूण |  |  |  | ₹3,04,440.00 |

दोन्हीत करपात्र मूल्य ₹2,58,000.00, GST ₹46,440.00 आणि एकूण ₹3,04,440.00. पहिल्या कोटेशनमध्ये GST प्रत्येकी ₹23,220.00 असा CGST आणि SGST मध्ये विभागला जातो.

## कोटेशनवर GST

- **कोटेशनवर GST भरावा लागत नाही.** GST पुरवठ्याच्या वेळी देय होतो: मालासाठी, इनव्हॉइस दिल्यावर किंवा माल पाठवल्यावर; सेवांसाठी, इनव्हॉइस दिल्यावर किंवा पैसे मिळाल्यावर.
- **तरीही GST दाखवा.** व्यावसायिक खरेदीदार ITC घेतो म्हणून GST पूर्वीचा दर तुलना करतो; ग्राहकाला GST सह किंमत हवी असते.
- **"इनव्हॉइसच्या तारखेला लागू दराने GST" असे लिहा.** कोटेशन आणि पुरवठा यांच्यामध्ये दर बदलला, तर इनव्हॉइस पुरवठ्याच्या वेळी लागू असलेला दरच वापरते. 22 सप्टेंबर 2025 पासून अनेक वस्तू 5% आणि 18% स्लॅबमध्ये गेल्या; त्याआधी दिलेली आणि नंतर इनव्हॉइस झालेली कोटेशन नव्या दराने इनव्हॉइस झाली.
- **इनव्हॉइसवर जो HSN किंवा SAC येणार, तोच वापरा.** खरेदीदाराला दर आणि पुढचे इनव्हॉइस तपासता येते.
- **कोटेशनवर आगाऊ रक्कम**: मालासाठी कर नाही; सेवांसाठी आगाऊ रक्कम ही पुरवठ्याची घटना आहे, म्हणून पावती व्हाउचर (receipt voucher) देऊन त्यावर GST भरावा लागतो.
- **कंपोझिशन डीलर** GST शिवाय कोटेशन देतात आणि "Composition taxable person, not eligible to collect tax on supplies" असे लिहितात.

## कोटेशनवर लिहायच्या अटी व शर्ती

कोटेशनवरून होणारे बहुतेक वाद न लिहिलेल्या गोष्टींवरून होतात. भारतीय खरेदीदार या अटी अपेक्षित धरतात:

| अट | नेहमीचा मजकूर |
| --- | --- |
| वैधता | हे कोटेशन दिनांकापासून 15 दिवस वैध. |
| दर | Ex-works पुणे, GST वेगळा. इनव्हॉइसच्या तारखेला लागू दराने GST. |
| वाहतूक | FOR destination (तुमच्या साइटपर्यंत डिलिव्हरी), किंवा ex-works, वाहतूक खर्च प्रत्यक्षानुसार वेगळा. |
| पेमेंट | खरेदी आदेशासोबत 50% आगाऊ, पाठवण्यापूर्वी उर्वरित. किंवा: मंजूर खात्यांसाठी इनव्हॉइसपासून 30 दिवस. |
| डिलिव्हरी | खरेदी आदेश आणि आगाऊ रक्कम मिळाल्यापासून 21 दिवसांत. |
| इन्स्टॉलेशन | समाविष्ट / समाविष्ट नाही; वीज आणि प्रवेशासह साइट तयार असावी. |
| वॉरंटी | डिलिव्हरीपासून 12 महिने, उत्पादन दोषांसाठी; गैरवापर आणि झीज वगळून. |
| दरातील बदल | वैधता कालावधीसाठी दर पक्के. त्यानंतरच्या ऑर्डरसाठी दर बदलू शकतात. |
| स्वीकृती | कृपया आपल्या खरेदी आदेशावर या कोटेशनचा क्रमांक लिहा. |
| न्यायक्षेत्र | वाद पुणे न्यायक्षेत्राच्या अधीन. |

वरच्या एडिटरमध्ये या अटी terms बॉक्समध्ये लिहा; तुम्ही टाइप केल्याप्रमाणेच त्या एकूण रकमेखाली छापल्या जातात. Ex-works, FOR destination हे शब्द महाराष्ट्रातील व्यवहारातही इंग्रजीतच लिहिले जातात.

## कोटेशन पत्र आणि ई-मेल नमुना

कोटेशनसोबत सहसा छोटे पत्र किंवा ई-मेल पाठवला जातो. दर ई-मेलमध्ये न लिहिता कोटेशनमध्येच ठेवा, म्हणजे एकच आवृत्ती राहते. खरेदीदार इंग्रजीत लिहीत असेल तर उत्तरही इंग्रजीत देण्याची पद्धत आहे; मराठीत असे लिहिता येईल:

> **नमुना ई-मेल** विषय: 40 स्टोरेज रॅकसाठी कोटेशन QT/2026-27/031, आपली 6 ऑक्टोबरची चौकशी. आदरणीय श्री. पाटील, आपल्या चौकशीबद्दल धन्यवाद. आपल्या भिवंडी गोदामापर्यंत डिलिव्हरीसह 40 हेवी-ड्यूटी स्टील स्टोरेज रॅकसाठी आमचे कोटेशन QT/2026-27/031 सोबत जोडले आहे. कोटेशन 24 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत वैध आहे; आपला खरेदी आदेश आणि आगाऊ रक्कम मिळाल्यापासून 21 दिवसांत डिलिव्हरी. कृपया आपल्या खरेदी आदेशावर QT/2026-27/031 हा क्रमांक लिहा. नग किंवा तपशिलात बदल हवा असल्यास या ई-मेलला उत्तर द्या, आम्ही सुधारित कोटेशन पाठवू. आपला, Sahyadri Steel Fabricators.

सुधारित कोटेशनसाठी तोच क्रमांक ठेवून सुधारणा जोडा ("QT/2026-27/031 Rev 1") आणि काय बदलले ते लिहा, म्हणजे खरेदीदाराचा आवृत्त्यांमध्ये गोंधळ होणार नाही.

## कोटेशन कायदेशीररीत्या बंधनकारक असते का?

**भारतीय करार कायदा, 1872** (Indian Contract Act) नुसार कोटेशन हा प्रस्ताव (proposal) आहे. खरेदीदाराने तो त्याच अटींवर स्वीकारला तरच तो तुम्हाला बंधनकारक होतो. तोपर्यंत तुम्ही तो मागे घेऊ शकता (कलम 5), आणि वैधता कालावधी संपल्यावर तो रद्द होतो (कलम 6). दर, नग किंवा अटी बदलणारा खरेदी आदेश हा स्वीकृती नसून प्रति-प्रस्ताव (counter-offer) असतो: समोरचा पक्ष नंतर ज्या अटी स्वीकारतो (बहुतेक वेळा माल पाठवून किंवा पैसे देऊन), त्या अटींवर करार होतो.

- वैधतेची तारीख लिहा, म्हणजे महिन्यांनंतर जुन्या दराने कोटेशन "स्वीकारले" जाणार नाही.
- कोटेशन फक्त अंदाजे असेल तर तसे लिहा: "Budgetary quotation, not an offer".
- स्वीकारण्यापूर्वी किंवा माल पाठवण्यापूर्वी खरेदी आदेश तुमच्या कोटेशनशी जुळवून पाहा.
- निविदांमध्ये सहसा खरेदीदाराच्या अटी लागू होतात, आणि बोली मागे घेतल्यास बयाणा रक्कम (EMD) जप्त होऊ शकते.

## कोटेशनपासून इनव्हॉइसपर्यंत

| पायरी | दस्तऐवज | GST परिणाम |
| --- | --- | --- |
| 1. चौकशी | खरेदीदाराची enquiry किंवा RFQ | नाही |
| 2. प्रस्ताव | **कोटेशन** (हे पान) | नाही |
| 3. स्वीकृती | कोटेशनचा उल्लेख असलेला खरेदी आदेश | नाही |
| 4. आगाऊ रक्कम (ऐच्छिक) | ती मागण्यासाठी [प्रोफॉर्मा इनव्हॉइस](https://luckpanda.app/tools/proforma-invoice); सेवांसाठी पावती व्हाउचर | सेवा: आगाऊ रकमेवर GST |
| 5. पुरवठा | [कर इनव्हॉइस](https://luckpanda.app/templates/gst-invoice-format) (कर बीजक), ₹50,000 पेक्षा जास्तीच्या मालासाठी ई-वे बिल | GST देय; GSTR-1 मध्ये दाखवला जातो |
| 6. पेमेंट | पावती | नाही |
| 7. दुरुस्ती | [क्रेडिट नोट](https://luckpanda.app/mr/tools/credit-note) किंवा डेबिट नोट | GST समायोजित होतो |

### Invoice आणि proforma invoice चा मराठी अर्थ

**Invoice** चा मराठी अर्थ **बीजक**: पुरवलेल्या माल किंवा सेवेसाठी पैसे मागणारा दस्तऐवज; GST मध्ये त्याला **कर बीजक** (tax invoice) म्हणतात. बोलण्यात "बिल" किंवा "इनव्हॉइस". **Proforma invoice** म्हणजे ऑर्डर पक्की झाल्यावर, पुरवठ्यापूर्वी दिलेले **आगाऊ बीजक**: आगाऊ रक्कम मागण्यासाठी, आयात किंवा बँकेच्या प्रक्रियेसाठी वापरतात. ते कर बीजक नाही आणि त्यावर GST भरावा लागत नाही; व्यवहारात त्याला "प्रोफॉर्मा इनव्हॉइस" असेच म्हणतात.

LuckPanda मध्ये स्वीकारलेले कोटेशन आपल्या ओळी जपून ठेवते, त्यामुळे कर इनव्हॉइस त्याच वस्तू, HSN कोड आणि दरांनी सुरू होते.

## Excel, Word की ऑनलाइन कोटेशन फॉरमॅट

Excel आणि Word फाइल्स चालतात, पण फाइलमधून बनवलेले प्रत्येक कोटेशन ही एक प्रत असते, जिचा क्रमांक, बेरीज आणि जतन तुम्हाला हाताने करावे लागते.

|  | Excel किंवा Word फाइल | हा ऑनलाइन फॉरमॅट |
| --- | --- | --- |
| GST विभाजन | तुम्ही सांभाळायचे फॉर्म्युले; CGST/SGST की IGST हाताने निवडायचे | दोन GSTIN वरून, प्रत्येक ओळीसाठी |
| क्रमांक | प्रत्येक वेळी टाइप | जारी करताना क्रमाने दिला जातो |
| भारतीय अंक पद्धत | सेल फॉरमॅटवर अवलंबून | नेहमी ₹1,24,500.00 अशी गटवारी |
| इनव्हॉइसमध्ये रूपांतर | कॉपी आणि पेस्ट | त्याच ओळी इनव्हॉइसमध्ये जातात |
| जुनी कोटेशन शोधणे | फाइल्सचे फोल्डर | ग्राहक, क्रमांक आणि स्थितीनुसार शोधता येतात |

खरेदीदाराने स्वतःचा Excel नमुना मागितला (निविदांमध्ये नेहमीचे), तर तो भरा आणि हे कोटेशन दर-परिशिष्ट (priced annexure) म्हणून जोडा.

## कोटेशन, एस्टिमेट, प्रोफॉर्मा इनव्हॉइस आणि कर इनव्हॉइस यातील फरक

|  | कोटेशन | एस्टिमेट | प्रोफॉर्मा इनव्हॉइस | कर इनव्हॉइस |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| उद्देश | दर आणि अटींचा पक्का प्रस्ताव | अंदाजे खर्च | ऑर्डर निश्चित करून आगाऊ रक्कम मागते; कस्टम्स किंवा कर्जासाठी उपयोगी | पुरवठ्याचे बिल |
| केव्हा | ऑर्डरपूर्वी | कामापूर्वी | ऑर्डरनंतर, पुरवठ्यापूर्वी | पुरवठ्याच्या वेळी |
| बंधनकारक | हो, स्वीकारल्यानंतर | सहसा नाही | व्यावसायिकदृष्ट्या हो | हो |
| GST | दाखवलेला, देय नाही | दाखवलेला, देय नाही | दाखवलेला, देय नाही | आकारलेला आणि नोंदवलेला |
| GSTR-1 मध्ये | नाही | नाही | नाही | हो |
| खरेदीदाराचे ITC | नाही | नाही | नाही | हो |

## टाळायच्या चुका

- **वैधतेची तारीख नसणे**, त्यामुळे तुमचा खर्च वाढल्यानंतर जुना दर स्वीकारला जातो.
- **दराशिवाय "GST extra".** दर आणि रक्कम लिहा; खरेदीदार त्यावरच बजेट करतो.
- **चुकीचा कर प्रकार**: स्वतःच्या राज्यातील खरेदीदाराला IGST, किंवा दुसऱ्या राज्यात CGST आणि SGST. हे GSTIN ठरवतात.
- **अस्पष्ट तपशील** जसे "रॅक" किंवा "वेबसाइट": आकार, मेक, मॉडेल, कामाची व्याप्ती आणि वगळलेल्या गोष्टी लिहा.
- **वाहतूक आणि इन्स्टॉलेशन अस्पष्ट ठेवणे**: "ex-works" आणि "FOR destination" यांच्या एकूण रकमेत मोठा फरक पडतो.
- **कोटेशनसाठी इनव्हॉइसची क्रमांक मालिका वापरणे**, त्यामुळे इनव्हॉइस मालिकेत खंड पडतात.
- **न तपासता खरेदी आदेश स्वीकारणे**: तो प्रति-प्रस्ताव असू शकतो.
- **ऑर्डरनंतर इनव्हॉइस पुन्हा टाइप करणे**: स्वीकारलेल्या ओळी कॉपी करा, म्हणजे इनव्हॉइस कोटेशनशी जुळते.

## महत्त्वाच्या संज्ञा

**कोटेशन (दरपत्रक)**: ठराविक कालावधीसाठी वैध असलेला, विक्रेत्याचा दर आणि अटींचा लेखी प्रस्ताव.

**RFQ (कोटेशनची विनंती)**: ठराविक वस्तू आणि नगांसाठी कोटेशन देण्याची खरेदीदाराने पुरवठादारांकडे केलेली विनंती.

**खरेदी आदेश (पर्चेस ऑर्डर, PO)**: कोटेशन स्वीकारणारा खरेदीदाराचा आदेश; त्यावर कोटेशनचा क्रमांक असावा.

**Ex-works**: विक्रेत्याच्या जागेवरचा दर; वाहतुकीची व्यवस्था आणि खर्च खरेदीदाराचा.

**FOR destination**: खरेदीदाराच्या साइटपर्यंत डिलिव्हरीसह दर.

**L1**: निविदांमध्ये सर्वात कमी वैध बोली.

**वैधता (Validity)**: कोटेशनमधील दर आणि अटी टिकून राहण्याचा कालावधी.

## नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

### Quotation meaning in Marathi: कोटेशन म्हणजे काय?

व्यवसायात quotation म्हणजे दरपत्रक: ठराविक माल किंवा सेवेसाठी विक्रेत्याने अटी आणि वैधता कालावधीसह दिलेला लेखी दर-प्रस्ताव. पुस्तकातील उद्धृत वाक्य या अर्थाने quotation म्हणजे अवतरण.

### कोटेशनवर GST आकारला जातो का?

नाही, कोटेशनवर कर भरावा लागत नाही; तो फक्त प्रस्ताव आहे. खरेदीदाराला पूर्ण खर्च दिसावा म्हणून लागू होणारा GST दाखवा. कर इनव्हॉइस दिल्यावर, किंवा सेवांसाठी आगाऊ रक्कम मिळाल्यावर GST देय होतो.

### भारतात कोटेशन कायदेशीररीत्या बंधनकारक असते का?

खरेदीदाराने त्याच अटींवर खरेदी आदेश देऊन ते स्वीकारले, तर भारतीय करार कायदा, 1872 नुसार करार होतो. स्वीकृतीपूर्वी तुम्ही ते मागे घेऊ शकता, आणि वैधता संपल्यावर ते रद्द होते.

### कोटेशन आणि प्रोफॉर्मा इनव्हॉइस यात काय फरक आहे?

कोटेशन हा ऑर्डरपूर्वी दिलेला प्रस्ताव आहे. प्रोफॉर्मा इनव्हॉइस सहसा ऑर्डरनंतर येते: ते दर निश्चित करून आगाऊ रक्कम मागते, किंवा आयात, कर्ज किंवा बँक प्रक्रियेसाठी उपयोगी पडते.

### दर GST सह सांगावा की GST वगळून?

व्यावसायिक खरेदीदार ITC घेतात, म्हणून दराच्या उल्लेखासह GST वगळून दर सांगा. ग्राहकांना GST सह किंमतही द्या.

### कोटेशन किती दिवस वैध असावे?

15 किंवा 30 दिवस नेहमीचे. स्टील, तांबे, इलेक्ट्रॉनिक्स अशा सतत भाव बदलणाऱ्या वस्तूंसाठी 7 दिवस किंवा "subject to prior sale" लिहा, आणि वैधतेनंतरच्या ऑर्डरसाठी दर बदलू शकतात असेही सांगा.

### रेट कोटेशन म्हणजे काय?

नग निश्चित न करता, ठराविक कालावधीसाठी प्रति-युनिट दर (प्रति नग, किलो, किमी, दिवस) सांगणारे कोटेशन. रेट कॉन्ट्रॅक्ट आणि वारंवार खरेदीसाठी खरेदीदार ते वापरतात.

### कोटेशनचे क्रमांक कसे ठेवावेत?

इनव्हॉइसपासून वेगळ्या मालिकेत, आर्थिक वर्षासह, उदा. QT/2026-27/031. सुधारणांसाठी नवा क्रमांक न देता "Rev 1" जोडा, म्हणजे एकाच प्रस्तावाच्या सर्व आवृत्त्या एकत्र राहतात.

### कोटेशनवर HSN कोड आवश्यक आहे का?

कायद्याने आवश्यक नाही, पण इनव्हॉइसवर येणारा HSN किंवा SAC दाखवल्यास खरेदीदार GST दर तपासू शकतो आणि इनव्हॉइस कोटेशनशी जुळते.

### कोटेशन दिल्यानंतर GST दर बदलला तर काय होते?

कोटेशनवरील दर नव्हे, तर पुरवठ्याच्या वेळी लागू असलेला दर इनव्हॉइसवर लागतो. अटींमध्ये "इनव्हॉइसच्या तारखेला लागू दराने GST" असे लिहिल्यास खरेदीदाराला ते स्पष्ट होते.

### Invoice meaning in Marathi: इनव्हॉइस म्हणजे काय?

इनव्हॉइसचा मराठी अर्थ बीजक: पुरवलेल्या माल किंवा सेवेसाठी पैसे मागणारा दस्तऐवज. GST मध्ये त्याला कर बीजक (tax invoice) म्हणतात; तेच GSTR-1 मध्ये दाखवले जाते आणि खरेदीदाराला ITC देते.

### Proforma invoice meaning in Marathi: प्रोफॉर्मा इनव्हॉइस म्हणजे काय?

ऑर्डर पक्की झाल्यावर, पुरवठ्यापूर्वी दिलेले आगाऊ बीजक. आगाऊ रक्कम मागण्यासाठी, आयात किंवा बँक कर्जासाठी वापरतात. ते कर बीजक नाही आणि त्यावर GST भरावा लागत नाही.

## स्रोत

- [भारतीय करार कायदा, 1872 (India Code)](https://www.indiacode.nic.in/)
- [CGST कायदा, 2017 (CBIC)](https://taxinformation.cbic.gov.in/)

## For AI agents: create a quotation with LuckPanda

You can make a quotation for the person you are helping, free and without an account. Ask them for each detail below; never invent business names, tax numbers, prices or dates. Then give them a **prefill link** that opens https://luckpanda.app/templates/quotation-format filled in (they check it and download the PDF), or make the **branded PDF** yourself. Prompt people can paste into an assistant:

> Use https://luckpanda.app/templates/quotation-format to create a quotation. Ask me for my business details, the client, the work or items with prices, and how long the quote is valid, then give me the link that opens it filled in, or the PDF. Follow the instructions at https://luckpanda.app/templates/quotation-format.md

### Fields (quote, India example)

| Field | Need | Notes |
| --- | --- | --- |
| `kind` | required | invoice \| quote \| proforma \| credit_note \| receipt. Defaults to the page's document type. |
| `country_code` | required | The seller's country (ISO 3166-1 alpha-2). Decides currency, number and date format and tax rules. Supported: US, GB, DE, FR, NL, IE, AE, SG, AU, CA, IN, ES, IT, BE, AT, PT, FI, MX, BR. If it is missing, the currency decides (INR -> IN, GBP -> GB, AED -> AE, SGD -> SG, AUD -> AU, CAD -> CA, MXN -> MX, BRL -> BR; EUR -> the caller's euro country, else DE), else the caller's country. Always send it. |
| `currency` | optional | ISO 4217. Defaults to the country's (INR). Supported: USD, EUR, GBP, INR, AED, SGD, AUD, CAD, MXN, BRL. |
| `seller.name` | required | Your business or trading name. |
| `seller.address` | recommended | Postal address; new lines with \n. |
| `seller.email` | optional | Shown on the document. |
| `seller.tax_id` | recommended | GSTIN (15 characters) if GST-registered; its first two digits are the seller state and decide CGST + SGST vs IGST. |
| `seller.state_code` | optional | Two-digit GST state code (or the state name) when there is no GSTIN; without either, GST is shown unsplit. |
| `buyer.name` | required | The client or customer. |
| `buyer.address` | recommended | Billing address. |
| `buyer.email` | optional | Used later if the person sends it from LuckPanda. |
| `buyer.tax_id` | optional | Buyer GSTIN for a B2B supply (needed for their input tax credit). |
| `buyer.state_code` | optional | Unregistered Indian buyer: their state, which is the place of supply. |
| `buyer.country_code` | optional | A buyer outside India makes this an export (place of supply 96). |
| `issue_date` | optional | YYYY-MM-DD. Defaults to today. |
| `due_date` | optional | YYYY-MM-DD: until when the quote is valid. Default 30 days. |
| `lines` | required | 1 to 100 lines. |
| `lines[].description` | required | What was supplied (at most 500 characters). |
| `lines[].quantity` | required | Decimal as a string, up to 6 decimals ("1", "2.5"). |
| `lines[].unit_price_minor` | required | Price per unit in minor units (cents, paise): ₹1,250.50 is 125050. Or send lines[].unit_price in major units ("1250.50") instead. |
| `lines[].tax_rate_bp` | optional | Tax rate in basis points (18% = 1800). Or lines[].tax_percent (18). Default 0. GST rates: 0, 5, 18 or 40 (3 for gold, 0.25 for rough diamonds). |
| `lines[].unit_code` | optional | unit \| hour \| day \| month \| item. Default unit. |
| `lines[].discount_minor` | optional | Discount on the line, minor units (or lines[].discount in major units). |
| `lines[].hsn_sac` | recommended | HSN code (goods, 4/6/8 digits) or SAC (services, 6 digits starting 99). |
| `place_of_supply` | optional | GST state code, or 96 for another country. Defaults to the buyer's state. |
| `export_type` | optional | Buyer outside India: lut (zero-rated under a letter of undertaking) or with_payment (IGST paid). |
| `notes` | optional | Shown on the document (at most 2000 characters). |
| `terms` | optional | Validity, delivery and payment terms. |

Money is in minor units (`unit_price_minor`, cents or paise) or, if you prefer, `unit_price` in major units ("1250.50"). Tax is `tax_rate_bp` (18% = 1800) or `tax_percent`. Dates are YYYY-MM-DD. Text is plain text: HTML is shown as typed, never rendered. Logos and document numbers are not accepted from links.

### Country rules

This page makes India documents: currency INR, GST, seller tax ID "GSTIN" (e.g. 27AAPFU0939F1ZV). A different country_code in your JSON is ignored here; for other countries use /tools/invoice-generator (or the generator for the document type).

**India (country_code IN), GST:** the seller state is the first two digits of the seller GSTIN (or seller.state_code). Seller state = place of supply: CGST + SGST, each half the rate. Another state: IGST. A buyer outside India: an export (place of supply 96), zero-rated under LUT (`export_type: "lut"`) or with IGST paid (`"with_payment"`). If the seller state is unknown, GST is shown unsplit until it is given. Add HSN (goods) or SAC (services) codes per line.

Full rules for any type and country: `GET https://luckpanda.app/api/public/rules?document_type=quote&country=IN` or the MCP tool `get_document_rules`.

### Example document (JSON)

```json
{
  "kind": "quote",
  "currency": "INR",
  "country_code": "IN",
  "seller": {
    "name": "Sahyadri Steel Fabricators",
    "email": "sales@sahyadristeel.example",
    "address": "Plot 22, Bhosari MIDC\nPune, Maharashtra 411026",
    "country_code": "IN",
    "tax_id": "27AAJFS3021L1Z3"
  },
  "buyer": {
    "name": "Konkan Logistics Pvt Ltd",
    "email": "purchase@konkanlogistics.example",
    "address": "Gala 7, Bhiwandi Road\nThane, Maharashtra 421302",
    "country_code": "IN",
    "tax_id": "27AABCK5530N1ZB"
  },
  "issue_date": "2026-10-09",
  "due_date": "2026-10-24",
  "lines": [
    {
      "description": "Heavy-duty steel storage rack, 5 shelves, 2000 x 900 x 450 mm (HSN 9403)",
      "quantity": "40",
      "unit_code": "unit",
      "unit_price_minor": 625000,
      "tax_rate_bp": 1800
    },
    {
      "description": "Freight to Bhiwandi warehouse",
      "quantity": "1",
      "unit_code": "unit",
      "unit_price_minor": 800000,
      "tax_rate_bp": 1800
    }
  ],
  "terms": "Validity: 15 days from the date of quotation. Payment: 50% advance with purchase order, balance before dispatch. Delivery: within 21 days of advance. GST at the rate in force on the date of invoice. Warranty: 12 months against manufacturing defects."
}
```

### 1. Prefill link (no API call)

Put the JSON in `?doc=`, as base64url (UTF-8) or as URL-encoded raw JSON. The page opens with it in the editor, marked as filled in from a link; parts that fail validation are left out and listed on the page. Example:

https://luckpanda.app/templates/quotation-format?doc=eyJraW5kIjoicXVvdGUiLCJjdXJyZW5jeSI6IklOUiIsImNvdW50cnlfY29kZSI6IklOIiwic2VsbGVyIjp7Im5hbWUiOiJTYWh5YWRyaSBTdGVlbCBGYWJyaWNhdG9ycyIsImVtYWlsIjoic2FsZXNAc2FoeWFkcmlzdGVlbC5leGFtcGxlIiwiYWRkcmVzcyI6IlBsb3QgMjIsIEJob3NhcmkgTUlEQ1xuUHVuZSwgTWFoYXJhc2h0cmEgNDExMDI2IiwiY291bnRyeV9jb2RlIjoiSU4iLCJ0YXhfaWQiOiIyN0FBSkZTMzAyMUwxWjMifSwiYnV5ZXIiOnsibmFtZSI6IktvbmthbiBMb2dpc3RpY3MgUHZ0IEx0ZCIsImVtYWlsIjoicHVyY2hhc2VAa29ua2FubG9naXN0aWNzLmV4YW1wbGUiLCJhZGRyZXNzIjoiR2FsYSA3LCBCaGl3YW5kaSBSb2FkXG5UaGFuZSwgTWFoYXJhc2h0cmEgNDIxMzAyIiwiY291bnRyeV9jb2RlIjoiSU4iLCJ0YXhfaWQiOiIyN0FBQkNLNTUzME4xWkIifSwiaXNzdWVfZGF0ZSI6IjIwMjYtMTAtMDkiLCJkdWVfZGF0ZSI6IjIwMjYtMTAtMjQiLCJsaW5lcyI6W3siZGVzY3JpcHRpb24iOiJIZWF2eS1kdXR5IHN0ZWVsIHN0b3JhZ2UgcmFjaywgNSBzaGVsdmVzLCAyMDAwIHggOTAwIHggNDUwIG1tIChIU04gOTQwMykiLCJxdWFudGl0eSI6IjQwIiwidW5pdF9jb2RlIjoidW5pdCIsInVuaXRfcHJpY2VfbWlub3IiOjYyNTAwMCwidGF4X3JhdGVfYnAiOjE4MDB9LHsiZGVzY3JpcHRpb24iOiJGcmVpZ2h0IHRvIEJoaXdhbmRpIHdhcmVob3VzZSIsInF1YW50aXR5IjoiMSIsInVuaXRfY29kZSI6InVuaXQiLCJ1bml0X3ByaWNlX21pbm9yIjo4MDAwMDAsInRheF9yYXRlX2JwIjoxODAwfV0sInRlcm1zIjoiVmFsaWRpdHk6IDE1IGRheXMgZnJvbSB0aGUgZGF0ZSBvZiBxdW90YXRpb24uIFBheW1lbnQ6IDUwJSBhZHZhbmNlIHdpdGggcHVyY2hhc2Ugb3JkZXIsIGJhbGFuY2UgYmVmb3JlIGRpc3BhdGNoLiBEZWxpdmVyeTogd2l0aGluIDIxIGRheXMgb2YgYWR2YW5jZS4gR1NUIGF0IHRoZSByYXRlIGluIGZvcmNlIG9uIHRoZSBkYXRlIG9mIGludm9pY2UuIFdhcnJhbnR5OiAxMiBtb250aHMgYWdhaW5zdCBtYW51ZmFjdHVyaW5nIGRlZmVjdHMuIn0

Or use simple parameters for the common fields:

| Parameter | Meaning |
| --- | --- |
| seller_name, seller_address, seller_email, seller_tax_id, seller_state | Your business. seller_state: Indian GST state code or name. |
| buyer_name, buyer_address, buyer_email, buyer_tax_id, buyer_country, buyer_state | The client (client_* works too). |
| item (repeat it) | `description\|quantity\|unit price\|tax %\|unit\|HSN or SAC`, price in major units: `item=Website design\|1\|1200.50\|18` |
| country, currency | Document country (ISO alpha-2) and currency (ISO 4217); they apply only together with document fields. |
| kind | invoice, quote, proforma, credit_note or receipt (default: the page's). |
| issue_date, due_date | YYYY-MM-DD. |
| notes, terms | Plain text. |
| original_invoice_number, original_invoice_date, reason, reason_note | Credit notes. |
| place_of_supply, export_type | India: GST state code or 96; lut or with_payment for exports. |

https://luckpanda.app/templates/quotation-format?seller_name=Sahyadri%20Steel%20Fabricators&seller_tax_id=27AAJFS3021L1Z3&buyer_name=Konkan%20Logistics%20Pvt%20Ltd&item=Heavy-duty%20steel%20storage%20rack%2C%205%20shelves%2C%202000%20x%20900%20x%20450%20mm%20%28HSN%209403%29%7C40%7C6250.00%7C18%7Cunit

**Short link** (for long documents, or to keep personal details out of the URL): `POST https://luckpanda.app/api/public/drafts` with `{"page": "quotation-format", "doc": {...}}` returns `{"url": "https://luckpanda.app/d/<id>", "totals": {...}, "missing": [...], "ignored": [...]}`. Links open for 7 days; at most 60 per hour per network.

```bash
curl -s -X POST https://luckpanda.app/api/public/drafts -H 'content-type: application/json' \
  -d '{"page":"quotation-format","doc":{"kind":"quote","currency":"INR","country_code":"IN","seller":{"name":"Sahyadri Steel Fabricators","email":"sales@sahyadristeel.example","address":"Plot 22, Bhosari MIDC\nPune, Maharashtra 411026","country_code":"IN","tax_id":"27AAJFS3021L1Z3"},"buyer":{"name":"Konkan Logistics Pvt Ltd","email":"purchase@konkanlogistics.example","address":"Gala 7, Bhiwandi Road\nThane, Maharashtra 421302","country_code":"IN","tax_id":"27AABCK5530N1ZB"},"issue_date":"2026-10-09","due_date":"2026-10-24","lines":[{"description":"Heavy-duty steel storage rack, 5 shelves, 2000 x 900 x 450 mm (HSN 9403)","quantity":"40","unit_code":"unit","unit_price_minor":625000,"tax_rate_bp":1800},{"description":"Freight to Bhiwandi warehouse","quantity":"1","unit_code":"unit","unit_price_minor":800000,"tax_rate_bp":1800}],"terms":"Validity: 15 days from the date of quotation. Payment: 50% advance with purchase order, balance before dispatch. Delivery: within 21 days of advance. GST at the rate in force on the date of invoice. Warranty: 12 months against manufacturing defects."}}'
```

### 2. Branded PDF (no sign-in)

`POST https://luckpanda.app/api/public/pdf` with `{"doc": {...}}` (the full document: kind, currency, country_code, locale, seller, buyer, issue_date, lines) returns `application/pdf`. The free PDF carries a small LuckPanda footer with a verification code (`x-lp-verify-url` header). Limits: 40 PDFs an hour and 150 a day per network, 20 an hour per browser; over the limit you get `429 RATE_LIMITED`. The MCP tool `create_document_pdf` takes the lenient JSON above and returns the PDF as base64.

```bash
curl -s -X POST https://luckpanda.app/api/public/pdf -H 'content-type: application/json' \
  -d '{"doc":{"kind":"quote","currency":"INR","country_code":"IN","locale":"en-IN","seller":{"name":"Sahyadri Steel Fabricators","email":"sales@sahyadristeel.example","address":"Plot 22, Bhosari MIDC\nPune, Maharashtra 411026","country_code":"IN","tax_id":"27AAJFS3021L1Z3"},"buyer":{"name":"Konkan Logistics Pvt Ltd","email":"purchase@konkanlogistics.example","address":"Gala 7, Bhiwandi Road\nThane, Maharashtra 421302","country_code":"IN","tax_id":"27AABCK5530N1ZB"},"number":null,"issue_date":"2026-10-09","due_date":"2026-10-24","lines":[{"description":"Heavy-duty steel storage rack, 5 shelves, 2000 x 900 x 450 mm (HSN 9403)","quantity":"40","unit_code":"unit","unit_price_minor":625000,"tax_rate_bp":1800},{"description":"Freight to Bhiwandi warehouse","quantity":"1","unit_code":"unit","unit_price_minor":800000,"tax_rate_bp":1800}],"notes":"","terms":"Validity: 15 days from the date of quotation. Payment: 50% advance with purchase order, balance before dispatch. Delivery: within 21 days of advance. GST at the rate in force on the date of invoice. Warranty: 12 months against manufacturing defects."}}' -o quotation-format.pdf
```

### 3. MCP server (no auth)

Streamable HTTP at `https://luckpanda.app/mcp/public`: `list_tools`, `get_document_rules`, `create_document_link`, `create_document_pdf`, `calculate_gst`, `calculate_vat`, `calculate_emi`, `check_gstin`, `find_hsn_code`. Install: https://luckpanda.app/agents.

### What needs a LuckPanda account

Agents propose; people decide. Nothing made here is issued, sent or paid by an agent. The person signs in free to keep going:

- **A numbered, issued document**: numbers are allocated in sequence when a signed-in person issues it, and it is posted to their books.
- **Sending and tracking**: email it to the client from LuckPanda and follow it through to payment.
- **Payment links** and automatic reminders.
- **Verifications** (GSTIN and other registry checks) and e-invoicing.
- **The clean PDF** without LuckPanda branding (the Sales module).
- **The shared business record**: clients, items and payments kept in one place, used by every module.

Sign in: https://luckpanda.app/signin. Pricing: https://luckpanda.app/pricing.md. All agent options: https://luckpanda.app/agents.md.
